Shloka 14
दीर्घदर्शी–दीर्घसूत्र–संप्रतिपत्तिमान् आख्यानम्
The Parable of Foresight, Procrastination, and Presence of Mind
इत्यस्मीति वदेदेवं परेषां कीर्तयेद् गुणान् जपेदुदकशील: स्यात् पेशलो नातिजल्पक:
ity asmīti vaded evaṁ pareṣāṁ kīrtayed guṇān | japed udakaśīlaḥ syāt peśalo nātijalpakaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ—“ਮੈਂ ਅਮੁਕ ਹਾਂ”—ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਸ਼ੌਚ-ਨਿਸ਼ਠ ਹੋਵੇ, ਨਿੱਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ-ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲ ਬਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਾਪ-ਖ਼ਤਮੇ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਟਿਕਣ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cultivate visible and inner reform through humility (simple self-introduction without pride), praising others’ virtues, maintaining purity and regular bathing, practicing mantra-recitation, adopting courteous conduct, and restraining speech—disciplines that support repentance and a return to dharma.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on righteous conduct and remedial practices. Here he lists behavioral disciplines—how one should speak, relate to others, and maintain purity—as part of a broader program of atonement and ethical rehabilitation.