Shloka 37
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
वारुण्यो5थ च माहेन्द्रयस्तथा55ग्नेय्य: परंतप । वायव्यक्षाथ कौमार्यों ब्राह्मययश्व भरतर्षभ
vāruṇyo 'tha ca māhendryas tathā 'gneyyāḥ paraṃtapa | vāyavyāś ca tathā kaumāryo brāhmyo yaś ca bharatarṣabha ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹਨਾਂ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰੁਣ, ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਬਲਵਾਨ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that divine power manifests in many forms—each deity’s śakti operating with autonomy and immense strength—suggesting that cosmic order and protection in times of crisis are upheld through multiple, coordinated divine agencies rather than a single force.
Vaiśampāyana continues a catalog of the Mother-goddesses (mātṛkās) and their affiliations, identifying groups of them as the personified powers of major deities such as Varuṇa, Indra, Agni, Vāyu, Kumāra, and Brahmā, highlighting their might and boon-granting capacity within the war-time setting of Śalya Parva.