Shloka 423

शल्यपरिघातः (Śalya Under Encirclement) — Mahābhārata, Śalya-parva, Adhyāya 12

Devanagari script

तावकानां परेषां च नासीत्‌ कश्चित्‌ पराड्मुख: । इस प्रकार वह घोर एवं भयानक संग्राम चलने लगा। उस समय आपके और शत्रुपक्षके योद्धाओंमेंसे कोई भी युद्धसे विमुख नहीं हुआ

Transliteration

sañjaya uvāca | tāvakānāṃ pareṣāṃ ca nāsīt kaścit parāṅmukhaḥ |

Translation

ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਤੇਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਇਕ ਵੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਘੋਰ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸਮਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਨਹੀਂ।

Word by Word

• तावकानाम्: of your (people/warriors)
• तावकानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: तावक
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• परेषाम्: of the others/enemies
• परेषाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: पर
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• आसीत्: was/existed
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular

• कश्चित्: anyone (someone at all)
• कश्चित्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: कश्चित्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पराङ्मुखः: turning away; facing away (from battle)
• पराङ्मुखः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पराङ्मुख
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (implied addressee: 'your side')
• Kauravas (implied by tāvakāḥ)
• Pāṇḍavas (implied by pare)