Shloka 38

Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout

Devanagari script

तथा स वीरो हत्वा तं ततो<न्यान्‌ समुपाद्रवत्‌

Transliteration

tathā sa vīro hatvā taṃ tato 'nyān samupādravat | rājendra |

Translation

ਇਉਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਵੀਰ ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਯੁਧਾਮਨ੍ਯੂ ਦਾ ਵਧ ਕਰ ਕੇ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੋਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਤੇ ਤੜਫਦੇ ਰਹੇ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹਿੰਸਾ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਧ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Word by Word

• तथा: thus, in that manner
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वीरः: hero, warrior
• वीरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हत्वा: having slain
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• ततः: then, thereafter; from there
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• अन्यान्: others
• अन्यान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अन्य
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• समुपाद्रवत्: rushed upon, attacked
• Type: Verb
• Root: सम्+उप+आ+द्रु
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• राजेन्द्र: O king of kings
• Type: Noun
• Root: राजेन्द्र
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Aśvatthāman
• Yudhāmanyu
• other mahārathas (great chariot-warriors)