Shloka 5
Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत सौप्तिकपर्वमें अश्वत्थामाका प्रयाणविषयक पाँचवाँ अध्याय पूरा हुआ
bāhubhiḥ svāyataiḥ pīnair nānā-praharaṇodyataiḥ | baddhājad-mahāsarpa-jvālā-mālākulānanam ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਦਿਪਤਿ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਇ, ਅਦਭੁਤ ਜੀਵ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਬਾਘ-ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਖਾਲ ਓੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ, ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਫੜੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ; ਬਾਜੂਬੰਦਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਫੈਲਿਆ ਮੂੰਹ ਜਵਾਲਾ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਦੰਦਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਕਰਾਲ; ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪੁਰਖ ਰਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that violent intent—especially in the darkness of vengeance—meets a moral and cosmic resistance: terrifying guardianship imagery externalizes the inner consequence of adharma, warning that power and weapons do not exempt one from ethical accountability.
In Sañjaya’s report, Aśvatthāmā (in the surrounding passage) encounters a colossal, radiant, fearsome figure blocking the entrance—armed, serpent-adorned, and flame-faced—signaling a supernatural obstruction and an atmosphere of dread before the ensuing night-time events.