Shloka 9
Aśvatthāmā’s Buddhi-Doctrine and Nocturnal Incursion Resolve (अश्वत्थाम्नः बुद्धिविचारः सौप्तिकसंकल्पश्च)
यथा हि वैद्य: कुशलो ज्ञात्वा व्याधिं यथाविधि । भैषज्यं कुरुते योगात् प्रशमार्थमिति प्रभो
yathā hi vaidyaḥ kuśalo jñātvā vyādhiṁ yathāvidhi | bhaiṣajyaṁ kurute yogāt praśamārtham iti prabho ||
ਪ੍ਰਭੋ! ਜਿਵੇਂ ਨਿਪੁੰਨ ਵੈਦ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਯੋਗ ਦਵਾਈ ਯੁਕਤੀ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਕਾਰਜ-ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜ್ಞਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Sound action depends on proper diagnosis and appropriate means: like a physician who first understands the disease and then applies the suitable remedy for relief, a wise person deliberates and adopts a firm, reasoned resolve; nevertheless, such well-considered decisions may still attract criticism from others.
In Sañjaya’s narration, an analogy is introduced to frame human decision-making: the verse compares strategic or practical resolve to medical treatment—emphasizing method, discernment, and purpose—while noting that onlookers may disparage the chosen course even when it is grounded in reason.