Shloka 6
छिन्नगात्रैर्विकवचैर्विशिरस्कै: समन्तत: । पातितैश्न पतद्विश्व योधैरासीत् समावृता
chinnagātrair vikavacair viśiraskaiḥ samantataḥ | pātitaiś ca patadbhir yodhair āsīt samāvṛtā (bhūmiḥ) ||
ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਧਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਈ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਵਚ ਚੀਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਰ ਵੱਢੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—ਕਈ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਕਈ ਹਾਲੇ ਵੀ ਡਿੱਗਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the catastrophic human cost of war: when wrath and rivalry dominate, the battlefield becomes a place where bodies are reduced to fragments. It implicitly cautions that even ‘duty-bound’ combat (kṣatriya-dharma) carries grave ethical weight and suffering.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the immediate दृश्य of the battle: warriors are being cut down and are still falling; severed limbs, stripped armor, and decapitated bodies lie everywhere, so that the ground is covered on all sides.