Previous Verse
Next Verse

Shloka 333

शुशुभे भरतश्रेष्ठो नक्षत्रैरिव चन्द्रमा: । नरेश्वर! उन शूरवीरोंद्वारा सब ओरसे घिरे हुए शौर्यसम्पन्न भरतश्रेष्ठ भीम नक्षत्रोंसे घिरे हुए चन्द्रमाके समान सुशोभित होने लगे

śuśubhe bharataśreṣṭho nakṣatrair iva candramāḥ | nareśvara! unā śūravīrair dvārā sarvato ghiritaḥ śauryasampannaḥ bharataśreṣṭho bhīmaḥ nakṣatrair ghiritaḥ candramā iva suśobhitaḥ babhūva |

ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਉਹਨਾਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ੌਰਯ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਮ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

शुशुभेshone, was splendid
शुशुभे:
TypeVerb
Rootशुभ्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
भरतश्रेष्ठःthe best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
नक्षत्रैःwith/by the stars
नक्षत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootनक्षत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
चन्द्रमाthe moon
चन्द्रमा:
Karta
TypeNoun
Rootचन्द्रमस्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
N
Nareśvara (Dhṛtarāṣṭra)
B
Bhīma
C
Candramā (Moon)
N
Nakṣatra (Stars)
B
Bharata lineage/Kurus

Educational Q&A

The verse highlights a moral-psychological insight: genuine courage and excellence become most visible when challenged. Being surrounded by danger does not necessarily diminish virtue or strength; it can reveal and intensify it—like the moon’s radiance amid the stars.

Sañjaya describes the battlefield scene to Dhṛtarāṣṭra: Bhīma, encircled by many heroic fighters, nevertheless appears resplendent and formidable. The comparison to the moon among stars emphasizes his prominence despite being outnumbered.