Shloka 9
Droṇa-parva Adhyāya 49: Yudhiṣṭhira’s Lament and Strategic Foreboding after Abhimanyu’s Fall
दौ:शासनिरथं साश्वं गदया समपोथयत् । इसके बाद दस वसातीय रथियोंको मार डाला। केकयोंके सात रथों और दस हाथियोंको मारकर दुःशासनकुमारके घोड़ोंसहित रथको भी गदाके आघातसे चूर-चूर कर डाला ।। ८$ || ततो दौ:शासनि: क्रुद्धो गदामुद्यम्य मारिष
dauḥśāsanirathaṃ sāśvaṃ gadayā samapothayat | tato dauḥśāsaniḥ kruddho gadām udyamya māriṣa ||
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਦੁಃਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਥ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਦੁಃਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ—ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ—ਅਤੇ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀਵਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger (krodha) fuels retaliation and intensifies destruction; in dharmic terms, loss of self-control on the battlefield leads to further adharma-like excess even within the frame of kṣatriya warfare.
A warrior crushes Duḥśāsana’s son’s horse-chariot with a mace; immediately afterward, the son—furious—raises his own mace to counterattack, signaling the next exchange in the duel.