Shloka 21
अभिमन्यु-पराक्रमवर्णनम्
Abhimanyu’s Prowess and the Duḥśāsana Engagement
मृदुर्भूत्वा महाराज दारुण: समपद्यत । वर्षाभ्यतीतो भगवाञ्छरदीव दिवाकर:,महाराज! जैसे वर्षाकाल बीतनेपर शरत्कालमें भगवान् सूर्य प्रचण्ड हो उठते हैं, उसी प्रकार अभिमन्यु पहले मृदु होकर अन्तमें शत्रुओंके लिये अति उग्र हो उठा
sañjaya uvāca | mṛdur bhūtvā mahārāja dāruṇaḥ samapadyata | varṣābhyatīto bhagavāñ śaradīva divākaraḥ ||
ਮਹਾਰਾਜ! ਜਿਵੇਂ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਲੰਘਣ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਤੀਖੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ ਪਹਿਲਾਂ ਮ੍ਰਿਦੁ ਰਹਿ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਲਈ ਅਤਿ ਉਗਰ ਹੋ ਗਿਆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights controlled strength: gentleness is not weakness, and when dharma demands—especially in a kṣatriya context—one may shift from mildness to necessary fierceness. The seasonal simile suggests that intensity can be timely, purposeful, and situational rather than constant.
Sañjaya describes a warrior’s change in battle-temperament: after initially appearing mild, he becomes formidable to his foes, compared to the sun that grows scorching in autumn after the monsoon has ended.