Shloka 11
अभिमन्यु-पराक्रमवर्णनम्
Abhimanyu’s Prowess and the Duḥśāsana Engagement
कितने ही वीर रथ, घोड़े और हाथीपर सवार होकर आये। दूसरे बहुत-से प्रचण्ड बलशाली योद्धा पैदल ही दौड़ पड़े। बाणोंकी सनसनाहट, रथके पहियोंकी जोर-जोरसे होनेवाली घर्घराहट, हुंकार, कोलाहल, ललकार, सिंहनाद, गर्जना, धनुषकी टंकार तथा हस्तत्राणके चट-चट शब्दके साथ गर्जन-तर्जन करते हुए अन्यान्य बहुत-से योद्धा अर्जुनकुमार अभिमन्युपर यह कहते हुए टूट पड़े, “अब तू हमारे हाथसे जीवित नहीं छूट सकता। तुझे जीवनसे ही हाथ धोना पड़ेगा”
sañjaya uvāca | katine hi vīrā ratha-aśva-gaja-ārūḍhā āyayuḥ | anye bahavaḥ pracaṇḍa-balaśālino yoddhāḥ padātaya eva dhāvitāḥ | bāṇānāṃ sanasanāhaṭaḥ, ratha-cakraṇāṃ jora-jor se ghṛgharāhaṭaḥ, huṅkāraḥ, kolāhalaḥ, lalakāraḥ, siṃha-nādaḥ, garjanā, dhanuṣaḥ ṭaṅkāraḥ tathā hasta-trāṇasya caṭ-caṭ-śabdaḥ—etaiḥ saha garjana-tarjanaṃ kurvantaḥ anye’pi bahavo yoddhāḥ arjuna-kumāram abhimanyum prati “adya tvaṃ asmākaṃ hastāt jīvitaḥ na mokṣyase; tvāṃ jīvitāt eva hasta-dhautaṃ kartavyaṃ bhaviṣyati” iti vadantaḥ samantāt abhyapatanta |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਕਈ ਸੂਰਮੇ ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ, ਬਲਵਾਨ ਯੋਧੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਦੌੜ ਪਏ। ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੀਂ-ਸੀਂ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਿਆਂ ਦੀ ਘਰਘਰਾਹਟ, ਹੁੰਕਾਰ, ਕੋਲਾਹਲ, ਲਲਕਾਰ, ਸਿੰਘਨਾਦ, ਗੱਜਣਾ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਅਤੇ ਬਾਂਹ-ਕਵਚਾਂ ਦੀ ਚਟ-ਚਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ—ਗੱਜਦੇ ਤੇ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਅਨੇਕ ਯੋਧੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚੇਂਗਾ; ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਗੁਆਉਣੇ ਪੈਣਗੇ।”
संजय उवाच