Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

दुर्योधन-कर्ण-संवादः

Duryodhana–Karna Dialogue on Vyūha-bheda and Daiva

यतन्तः पुरुषव्याप्रा: सर्वशक्‍्त्या महाद्युतिम्‌ । निनीषवो रणे द्रोणं यमस्य सदन प्रति,वे पुरुषसिंह वीर समरांगणमें महातेजस्वी आचार्य द्रोणको यमराजके घर भेज देनेकी इच्छासे अपनी सारी शक्ति लगाकर प्रयत्न करने लगे

yatantaḥ puruṣavyāprāḥ sarvaśaktyā mahādyutim | ninīṣavo raṇe droṇaṃ yamasya sadanaṃ prati ||

ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਉਹ ਪੁਰਖ-ਸਿੰਘ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾ ਕੇ ਜਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦ੍ਰੋਣਾਚਾਰਯ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦੇਣ।

यतन्तःstriving, making effort
यतन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम, बहुवचन
पुरुषव्याप्राःengaged in manly exertion / vigorously active
पुरुषव्याप्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरुषव्याप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वशक्त्याwith all (their) power
सर्वशक्त्या:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महाद्युतिम्the greatly radiant one
महाद्युतिम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाद्युति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निनीषवःwishing to lead/send (away)
निनीषवः:
Karta
TypeAdjective
Rootनी (धातु) + णिनि (इच्छार्थक) → निनीषु (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यमस्यof Yama
यमस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सदनम्abode, house
सदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa
Y
Yama
R
raṇa (battlefield)