Shloka 36
Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)
महानागान् विद्रवतो दृष्टवार्जुनशराहतान् । पतितान् पततक्चान्यान् मन्ये शोचन्ति पुत्रका:,अर्जुनके बाणोंसे आहत होकर बड़े-बड़े गजराजोंको भागते, गिरते और गिरे हुए देखकर मैं समझता हूँ कि मेरे पुत्र शोक कर रहे होंगे
mahānāgān vidravato dṛṣṭvārjunaśarāhatān | patitān patatak cānyān manye śocanti putrakāḥ ||
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੇ, ਡਿੱਗਦੇ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਏ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how visible collapse of power (war-elephants routed by Arjuna) produces inner collapse—grief and fear—showing that in war, moral-psychological consequences accompany physical defeat.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna’s arrows have thrown the Kaurava elephant corps into panic: elephants run, fall, and lie fallen; from this, Sañjaya infers that Dhṛtarāṣṭra’s sons are lamenting.