Shloka 326
नाकम्पयत संग्रामे विव्याध च पुनः शरै: । तब सुभद्राकुमारने कोसलनरेशको लोहेके आठ बाणोंसे बींध डाला तो भी संग्राममें उसे विचलित न कर सका। इसके बाद उसने फिर अनेक बाणोंद्वारा बृहद्वालको घायल कर दिया
na akampayat saṅgrāme vivyādha ca punaḥ śaraiḥ |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਉਹ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਪਿਆ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਰਿਹਾ। ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭਦਰਾ-ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ ਨੂੰ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਬਹੁਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਦਵਲ ਨੂੰ ਜਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya steadfastness: even when struck by multiple weapons, a warrior is expected to remain unshaken and continue fighting with resolve, reflecting duty-bound courage amid the moral gravity of war.
In the battle, the king of Kosala, Bṛhadbala, hits Abhimanyu (Subhadrā’s son) with eight iron arrows but cannot make him falter; Abhimanyu then retaliates and wounds Bṛhadbala again with many arrows.