Shloka 33
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
Devanagari script
आजपघानोरसि क्ुद्धो भीष्मस्य वधकाडुक्षया । तयोरयुद्धं समभवद् घोररूपं भयावहम्
Translation
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਸਹਦੇਵ ਭੀਸ਼ਮ-ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦਵਤ-ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਪਾਚਾਰਯ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਘੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਭਯਾਨਕ ਹੋ ਗਿਆ।
Word by Word
अजपघानोरसिon the chest of Ajapaghana
अजपघानोरसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअजपघान-उरस्
FormNeuter, Locative, Singular
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
भीष्मस्यof Bhishma
भीष्मस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Genitive, Singular
वधकामुक्षयाwith the desire to kill
वधकामुक्षया:
Karana
TypeNoun
Rootवधकाम-उक्षा
FormFeminine, Instrumental, Singular
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
समभवत्arose / happened
समभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
घोररूपम्of dreadful form
घोररूपम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootघोररूप
FormNeuter, Nominative, Singular
भयावहम्bringing fear
भयावहम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootभयावह
FormNeuter, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Sandhi Notes