Shloka 17
Janmaveśma-praveśa and Uttarā’s Śaraṇāgati
Entry into the Birth-Chamber and Uttarā’s Appeal
Devanagari script
इच्छन्नपि हि लोकांस्त्रीन् जीवयेथा मृतानिमान् । किं पुनर्दयितं जात॑ स्वस्रीयस्यात्मजं मृतम्
Translation
ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਏ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵੀ ਜਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਭਾਣਜੇ ਦਾ ਇਹ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ—ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵਾਉਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ?
Word by Word
इच्छन्wishing, desiring
इच्छन्:
Karta
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ्)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
त्रीन्three
त्रीन्:
TypeAdjective
Rootत्रि
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
जीवयेथाःyou could revive / make live
जीवयेथाः:
TypeVerb
Rootजीव्
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, मध्यम, एकवचन, णिच् (causative)
मृतान्dead
मृतान्:
TypeAdjective
Rootमृत (√मृ)
Formक्त (भूतकृदन्त), पुं, द्वितीया, बहुवचन
इमान्these
इमान्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुनःagain; then; moreover
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
दयितम्beloved, dear
दयितम्:
TypeAdjective
Rootदयित (√दा/दय् in sense 'to love')
Formक्त (भूतकृदन्त), नपुं, द्वितीया, एकवचन
जातम्born; arisen
जातम्:
TypeAdjective
Rootजात (√जन्)
Formक्त (भूतकृदन्त), नपुं, द्वितीया, एकवचन
स्वस्रीयस्यof the sister's son (nephew)
स्वस्रीयस्य:
TypeNoun
Rootस्वस्रीय
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
आत्मजम्son (lit. self-born)
आत्मजम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मज
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
मृतम्dead
मृतम्:
TypeAdjective
Rootमृत (√मृ)
Formक्त (भूतकृदन्त), पुं, द्वितीया, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes