Shloka 253
Abhimanyu’s Śrāddha; Vyāsa’s Assurance of the Unborn Heir (अभिमन्योः श्राद्धं तथा गर्भरक्षणोपदेशः)
Devanagari script
आर्ये क््व दारका: सर्वे द्रष्टमिच्छामि तानहम् । “उस वीरके मारे जानेपर मेरी यह बहिन सुभद्रा दुःखसे आतुर हो पुत्रके पास जाकर कुररीकी भाँति विलाप करने लगी और द्रौपदीके पास जाकर दुःखमग्न हो पूछने लगी --'आर्ये! सब बच्चे कहाँ हैं? मैं उन सबको देखना चाहती हूँ!
Translation
“ਆਰ੍ਯੇ! ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਉਸ ਵੀਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਸੁਭਦਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ; ਫਿਰ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ—“ਆਰ੍ਯੇ! ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।”
Word by Word
आर्येO noble lady
आर्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative, Singular
क्वwhere
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
दारकाःchildren/boys
दारकाः:
Karta
TypeNoun
Rootदारक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Karma
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormInfinitive (Tumun), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
इच्छामिI desire/wish
इच्छामि:
Karta
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
FormPresent (Lat), First, Singular, Parasmaipada
तान्them
तान्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCommon, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes