Shloka 33
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
जातीमरणरोगैश्व समाविष्ट: प्रधानवित् | चेतनावत्सु चैतन्यं सम॑ भूतेषु पश्यति
jāti-maraṇa-rogaiś ca samāviṣṭaḥ pradhāna-vit | cetanāvatsu caitanyaṃ samaṃ bhūteṣu paśyati ||
ਭਾਵੇਂ ਜੀਵ ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸਭ ਚੇਤਨ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਚੇਤਨ ਤੱਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਅੰਤਰ-ਚੇਤਨਾ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
A wise person who understands Pradhāna sees the same consciousness in all sentient beings. This ‘equal vision’ grounds ethical conduct—reducing cruelty and partiality—because one recognizes a shared inner awareness despite the universal conditions of birth, death, and disease.
In a didactic passage of the Aśvamedhika Parva, a Brāhmaṇa speaker presents a philosophical observation: although embodied life is marked by suffering and change, the discerning knower perceives an underlying sameness of consciousness across beings, framing a moral-spiritual perspective within the discourse.