Mahabharata — Ashvamedhika Parva, Shloka 15
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
दानं व्रतं ब्रह्मचर्य यथोक्तं ब्रह्मुधारणम् । दम: प्रशान्तता चैव भूतानां चानुकम्पनम्
brāhmaṇa uvāca | dānaṁ vrataṁ brahmacaryaṁ yathoktaṁ brahmadhāraṇam | damaḥ praśāntatā caiva bhūtānāṁ cānukampanam ||
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਧਾਰਣ; ਇੰਦ੍ਰੀਅ-ਨਿਗ੍ਰਹ, ਅੰਤਰ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ—ਇਹੀ ਸੱਚੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਸਦਾ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਧਾਰਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse defines exemplary conduct as a set of ethical and ascetic virtues—charity, vows, disciplined celibacy, faithful adherence to sacred learning, sense-control, tranquility, and compassion—stating that such practice establishes dharma, which then safeguards society.
A Brāhmaṇa speaker is instructing or advising by listing the qualities and practices that mark ‘the best of men’ and explaining their social consequence: the cultivation of dharma that protects the community.