Shloka 283
Vyāsa’s Boon-Offer and Dhṛtarāṣṭra’s Remorse in the Forest Assembly (आश्रमवासिक पर्व, अध्याय ३६)
प्राडमुख: सह गान्धार्या कुन्त्या चोपाविशत् तदा । संजयसे ऐसा कहकर राजा धृतराष्ट्रने मनको एकाग्र किया और गान्धारी तथा कुन्तीके साथ वे पूर्वांभिमुख होकर बैठ गये
prāḍmukhaḥ saha gāndhāryā kuntyā copāviśat tadā |
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਤਦ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights āśrama-dharma in practice: even amid grief and aftermath, one should cultivate mental steadiness and adopt disciplined, auspicious conduct—here symbolized by sitting together, facing east, with a collected mind.
After speaking to Sañjaya, Dhṛtarāṣṭra concentrates his mind and sits down facing east along with Gāndhārī and Kuntī, marking a composed, ritual-tinged moment of preparation and resolve in their forest-dwelling phase.