अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
ततस्तु तौ नवमभिवीक्ष्य यौवन परस्परं विगतरुजाविवामरौ । ननन्दतु: शयनगतौ वपुर्धरी श्रिया युतौ द्विजवरदत्तया तदा
tatastu tau navam abhivīkṣya yauvanaṁ parasparaṁ vigatarujāv ivāmarau | nanandatuḥ śayanagatau vapurdharī śriyā yutau dvijavaradattayā tadā ||
ਤਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਉਦਯ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲੱਗੇ। ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਪਏ-ਪਏ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਏ। ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਚ੍ਯਵਨ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦੱਤ ਸ਼੍ਰੀ-ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਨਵੇਂ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਦਮਪਤੀ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
भीष्म उवाच
Righteous living and respectful receptivity to a sage’s guidance can yield tangible well-being; the verse highlights how anugraha (grace) received in a dharmic manner brings health, beauty, and harmony rather than mere sensual gain.
A husband and wife, newly rejuvenated through the boon/aid of the foremost brahmin sage (Cyavana), look at each other and recognize renewed youth; free from illness like the gods, they lie on their bed and rejoice in their restored vitality and splendor.