Shloka 50
गोमूल्यनिर्णयः — The Determination of Value through the Cow
Nahuṣa–Cyavana Episode
योनिष्वेतासु सर्वासु संकीर्णास्वितरासु च । यत्रात्मानं न जनयेद् बुधस्तां परिवर्जयेत्
yoniṣv etāsu sarvāsu saṅkīrṇāsv itarāsu ca | yatrātmānaṃ na janayed budhas tāṃ parivarjayet ||
ਇੱਥੇ ਦੱਸੀਆਂ ਸਭ ਸੰਕੀਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਚ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਪੁਰਖ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤਾਨੋਤਪੱਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਅਜਿਹੇ ਸੰਬੰਧ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse advises restraint in procreation: a discerning person should avoid begetting children in unions or circumstances considered unfit, and should renounce such connections entirely.
In Anushasana Parva, Bhishma continues his dharma-instruction, laying down norms about conduct and social propriety; here he cautions against producing offspring in certain censured or mixed births/associations.