Shloka 151
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
अभिराम: सुरगणो विराम: सर्वसाधन: । ललाटाक्षो विश्वदेवो हरिणो ब्रह्म॒वर्चस:
abhirāmaḥ suragaṇo virāmaḥ sarvasādhanaḥ | lalāṭākṣo viśvadevo hariṇo brahmavarcasaḥ ||
ਵਾਯੁਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਅਭਿਰਾਮ, ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਸੁਰਗਣ, ਦੇਵ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ; ਵਿਰਾਮ, ਸਭ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਸਰਵਸਾਧਨ, ਹਰ ਸਾਧਨ-ਮਾਰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਲਲਾਟਾਕ੍ਸ਼—ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ—ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਦਿਵ੍ਯ ਸੱਤਾ; ਹਰਿਣ—ਮ੍ਰਿਗ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸ—ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਹੈ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverent recognition of the Divine through many names and attributes: the same supreme reality can be approached as joy-giving, all-pervading, the goal of every discipline, and as the awe-inspiring third-eyed lord—encouraging inclusive devotion and steadiness in dharma.
Vāyu-deva is reciting a sequence of divine epithets as part of a praise-context, enumerating names that describe the deity’s cosmic nature, ascetic accessibility, and iconic features (like the third eye), thereby intensifying the devotional and ethical atmosphere of the discourse.