Shloka 149
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
विबुधोड5ग्रवर: सूक्ष्म: सर्वदेवस्तपोमय: । सुयुक्त: शोभनो वच्ञी प्रासानां प्रभवो5व्यय:
vāyudeva uvāca | vibudho 'gravaraḥ sūkṣmaḥ sarvadevas tapomayaḥ | suyuktaḥ śobhano vajrī prāsānāṁ prabhavo 'vyayaḥ ||
ਵਾਯੁਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵਿਬੁਧ ਹੈ, ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਅਗ੍ਰ ਅਧਿਕਾਰੀ; ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸੂਖਮ; ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ; ਤਪੋਮਯ। ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਦਾ ਸੁਯੁਕਤ, ਕਲਿਆਣਸਰੂਪ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ; ‘ਪ੍ਰਾਸ’ ਨਾਮਕ ਅਸਤ੍ਰ ਦਾ ਅਵ੍ਯਯ ਸਰੋਤ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverence for the divine as the convergence of many virtues: wisdom, subtlety, austerity, auspiciousness, and imperishability. Ethically, it frames true greatness as rooted in tapas (self-discipline) and benevolence toward devotees, not merely power.
Vāyudeva is describing a deity through a chain of epithets—highlighting sacrificial precedence, subtle divine nature, embodiment of all gods, ascetic power, weapon-bearing authority (vajra), and being the inexhaustible source of certain weapons (Prāsa).