Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 114
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
वाहिता सर्वभूतानां निलयश्व विभुर्भव: । अमोघ: संयतो ह्ुश्वो भोजन: प्राणधारण:
vāhitā sarvabhūtānāṁ nilayaś ca vibhur bhavaḥ | amoghaḥ saṁyato hy aśvo bhojanaḥ prāṇadhāraṇaḥ ||
ਵਾਯੁ-ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਉਹ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਭਵ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅਮੋਘ, ਸੰਯਮੀ; ਉੱਤਮ ਅਸ਼੍ਵ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਅੰਨਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the divine as the universal support and refuge: omnipresent existence that never fails, sustains life, provides nourishment, and exemplifies self-restraint—linking cosmic power with ethical discipline.
Vāyu-deva is speaking in a laudatory passage, enumerating epithets that describe the deity’s cosmic functions (supporting beings, sustaining prāṇa, providing food) and manifestations (as a noble steed), as part of a broader instruction through praise.