Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसु: । नैकरूपो बूहद्रूप: शिपिविष्ट: प्रकाशन:

subhujo durdharo vāgmī mahendro vasudo vasuḥ | naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ ||

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਸੁਭੁਜ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ; ਦੁਰਧਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਵਾਗਮੀ ਹੈ, ਵੇਦਮਈ ਵਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ; ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ; ਵਸੁਦ ਹੈ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ; ਵਸੁ ਹੈ, ਧਨ-ਸਰੂਪ; ਨੈਕਰੂਪ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਬ੍ਰਿਹਦਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ; ਸ਼ਿਪਿਵਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

सुभुजःone with beautiful arms
सुभुजः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुभुज
FormMasculine, Nominative, Singular
दुर्धरःhard to bear/hold
दुर्धरः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्धर
FormMasculine, Nominative, Singular
वाग्मीeloquent; possessing speech
वाग्मी:
Karta
TypeAdjective
Rootवाग्मिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महेन्द्रःthe great lord; great Indra
महेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वसुदःgiver of wealth
वसुदः:
Karta
TypeAdjective
Rootवसुद
FormMasculine, Nominative, Singular
वसुःwealth; a Vasu (radiant deity)
वसुः:
Karta
TypeNoun
Rootवसु
FormMasculine, Nominative, Singular
नैकरूपःof many forms
नैकरूपः:
Karta
TypeAdjective
Rootनैकरूप
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहद्रूपःof vast/universal form
बृहद्रूपः:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहद्रूप
FormMasculine, Nominative, Singular
शिपिविष्टःentered into the rays (of the sun); pervading the bright
शिपिविष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootशिपिविष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रकाशनःilluminating; making manifest
प्रकाशनः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रकाशन
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
V
Viṣṇu (implied by the epithets, as in the Viṣṇu-sahasranāma context)
S
Sūrya (sun, implied in śipiviṣṭaḥ)