Shloka 27
सर्वगः सर्वविद्धानुर्विष्वक्सेनो जनार्दन: । वेदो वेदविदव्यज्जी वेदाड़ो वेदवित् कवि:
sarvagaḥ sarvavid dhānur viṣvakseno janārdanaḥ | vedo vedavid avyajī vedāṅgo vedavit kaviḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹ ਸਰਵਗ ਹੈ—ਕਾਰਣ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ; ਸਰਵਵਿਤ੍ ਧਾਨੁ—ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਵਰੂਪ; ਵਿਸ਼੍ਵਕ੍ਸੇਨ—ਜੋ ਵੈਰੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਤਰ-ਭਿੱਤਰ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ—ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਭਗਤ ਲੋਕਿਕ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਪਰਮ-ਸ਼੍ਰੇਯਸ ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਵੇਦ ਹੈ; ਵੇਦਵਿਤ੍—ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਰਥ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਗਿਆਤਾ; ਅਵ੍ਯੰਗ੍ਯ—ਸਰਵਾਂਗ-ਪੂਰਨ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧੂਰਾ ਨਹੀਂ; ਵੇਦਾਂਗ—ਵੇਦ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਨ; ਵੇਦਵਿਤ੍—ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰਕ; ਅਤੇ ਕਵੀ—ਸਰਵਜ੍ਞ ਦਰਸ਼ਤਾ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the supreme Lord (Viṣṇu/Janārdana) is simultaneously the protector in worldly struggle and the very ground of sacred knowledge. Ethical life (dharma) is anchored in devotion to the all-knowing, all-pervading source of the Veda, who grants both abhyudaya (worldly flourishing) and niḥśreyasa (ultimate liberation).
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues his instruction through praise of Nārāyaṇa/Viṣṇu using a chain of epithets. This functions as a devotional and doctrinal affirmation within his teachings, presenting the Lord as the refuge and the authority behind Vedic dharma.