Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 46
भीष्मस्योत्तरायणप्रतीक्षा तथा युधिष्ठिरागमनम् | Bhīṣma’s uttarāyaṇa moment and Yudhiṣṭhira’s arrival
दिवि श्रेष्ठो हि भगवान् हरिनारायण: प्रभु: । वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च । अहहितश्चाहयेन्नित्यं पूजित: प्रतिपूजयेत्
divi śreṣṭho hi bhagavān harinārāyaṇaḥ prabhuḥ | vandito hi sa vandeta mānito mānayīta ca | ahahitaś cāhayen nityaṃ pūjitaḥ pratipūjayet |
ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿਤਭਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਨਿੱਤ ਹਿਤਕਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਾ-ਰੂਪ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ—ਭਗਤੀ ਦਾ ਉੱਤਰ ਉਹ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ईश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reciprocity in devotion: honoring, praising, and worshipping the Lord is met with corresponding divine favor and regard. It frames bhakti as a relationship in which sincere reverence draws a responsive grace.
Īśvara (the Lord) speaks, declaring Hari-Nārāyaṇa’s supremacy and describing how the Lord responds to human acts of reverence—praise, respect, and worship—by returning honor and benevolence to the devotee.