Shloka 140
मानसतीर्थ-शौचप्रशंसा | Praise of the ‘Mental Tīrtha’ and the Marks of Purity
Devanagari script
एष ते भरतश्रेष्ठ यज्ञानां विधिरुत्तम:
Translation
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਵਿਧਾਨ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਹੇ ਕੁੰਤੀਨੰਦਨ, ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਸਾਤਮਕ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਕੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Word by Word
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेto you / for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun (vocative address)
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
यज्ञानाम्of sacrifices
यज्ञानाम्:
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Genitive, Plural
विधिःrule / procedure
विधिः:
Karta
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्तमःexcellent / best
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes