Shloka 66
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
प्राणाधिकं भीमसेनं कृतविद्यं धनंजयम् । धार्तराष्ट्रा दुरात्मानो नामृष्यन्त परस्परम्,धृतराष्ट्रके पुत्र बड़े दुरात्मा थे। वे भीमसेनको बलमें अधिक और अर्जुनको अस्त्रविद्यामें प्रवीण देखकर परस्पर सहन नहीं कर पाते थे
prāṇādhikaṃ bhīmasenaṃ kṛtavidyaṃ dhanaṃjayam | dhārtarāṣṭrā durātmāno nāmṛṣyanta parasparam ||
ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ-ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਮਨ ਪੁੱਤਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਈਰਖਾ ਤੇ ਵੈਰ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠੀ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how envy arises when virtue and capability shine: the Kauravas, described as durātmānaḥ, cannot tolerate Bhīma’s superior strength and Arjuna’s mastery of weapons. Ethically, it warns that resentment toward others’ excellence is a mark of adharma and becomes a seed of future wrongdoing.
Vaiśampāyana narrates the growing hostility in the Kuru court: observing Bhīma’s exceptional might and Arjuna’s accomplished martial learning, Dhṛtarāṣṭra’s sons become unable to endure the Pāṇḍavas’ rising stature, intensifying rivalry that will later drive major conflicts.