Adhyaya 30
Dāna for the Preta: Supreme Gifts, Yama’s Pacification, and Viṣṇu-Smaraṇa at the Time of Death
ਪ੍ਰੇਤਕਲਪ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਪੀੜਾ-ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਸੰਬੰਧੀ ਸਹਾਇਕ ਉਪਕਰਣ ਅਤਿ-ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਹਨ। ਕਪਾਹ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਗੋ-ਦਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਭੂਮੀ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਸਪਤ ਧਾਨਿਆਂ ਦੇ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਫਲ—ਪਾਪਨਾਸ਼, ਯਮ-ਭੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਯਮਦੂਤਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ—ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਦਾਨ ਅਖੰਡ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਬਿਮਾਰ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀ ਨਿੰਦਣਯ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਤ੍ਰਿਯ-ਤੱਤਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੀ ਅਨਿਵਾਰਤਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਰੋਗ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਮਰਨ ਨੂੰ ਪਰਮ ਉਪਾਅ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵੈਤਰਨੀ ਤਰਨ ਦੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਕੇ ਕਪਿਲਾ ਗੋ-ਦਾਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਤਾਰਕ ਸਹਾਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂਧਾਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
और्ध्वदेहिककर्मणि पुत्रदर्भतिलतुलसीगोभूलेपताम्रपात्रदाना दीनामावश्यकत्वनिरूपणं नामैकोनत्रिशो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / शृणु तार्क्ष्य परं गुह्यं दानानां दानमुत्तमम् / परमं सर्वदानानां परं गोप्यं दिवौकसाम्
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ)! ਸੁਣ, ਇਹ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ—ਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾਨ, ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਵਿਚ ਪਰਮ, ਅਤੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਅਤਿ ਗੋਪਨੀਯ।
Verse 2
देयमेकं महादानं कार्पासं चोत्तमोत्तमम् / येन दत्तेन प्रीयन्ते भूर्भुवः स्वरिति क्रमात्
ਇੱਕ ਪਰਮ ਮਹਾਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਕਾਰਪਾਸ (ਕਪਾਹ), ਜੋ ਉੱਤਮੋੱਤਮ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਭੂਹ, ਭੁਵਹ ਅਤੇ ਸ੍ਵਹ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Verse 3
ब्रह्माद्या देवताः सर्वाः कार्याच्च प्रीतिमाप्नुयुः / देयमेतन्महादानं प्रेतोद्धरणहेतवे
ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਉੱਧਾਰ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 4
चिरं वसेद्रुद्रलोके ततो राजा भवेदिह / रूपवान्सुभगो वाग्मी श्रीमानतुल विक्रमः / यमलोकं विनिर्जित्य स्वर्गं ताक्ष्य स गच्छति
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਰੂਪਵਾਨ, ਸੁਭਾਗਾ, ਵਾਕਚਾਤੁਰ, ਸ਼੍ਰੀਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਅਤੁਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ। ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਹੇ ਤਾਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ), ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 5
गां तिलांश्च क्षितं हेम यो ददाति द्विजन्मने / तस्य जन्मार्जिर्त पापं तत्क्षणादेवनश्यति
ਜੋ ਦਵਿਜ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਗਾਂ, ਤਿਲ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪ ਉਸੇ ਪਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 6
तिला गावो महादानं महापातकनाशनम् / तद्द्वयं दीयते विप्रे नान्यवर्णे कदाचन
ਤਿਲ ਅਤੇ ਗਾਂ ਮਹਾਦਾਨ ਹਨ, ਮਹਾਪਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਵਿਪ੍ਰ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵਰਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
Verse 7
कल्पितं दीयते दानं तिला गावश्चमेदिनी / अन्येषु नैव वर्णेषु पोष्यवर्गे कदाचन
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਤਿਲ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ। ਅਜੇਹੇ ਦਾਨ ਹੋਰ (ਅਣਉਚਿਤ) ਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਪੋਸ਼੍ਯ ਵਰਗ (ਪਰਾਸ਼੍ਰਿਤਾਂ) ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
Verse 8
पोष्यवर्गे तथा स्त्रीषु दानं देयमकल्पितम् / आतुरे वोपरागे च द्वयं दानं विशिष्यते / आतुरे दीयते दानं तत्काले चोपतिष्ठति
ਪੋਸ਼੍ਯ ਵਰਗ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਬਿਨਾ ਹਿਚਕ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਦੇ ਦੋ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤਮ ਹਨ—ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਦਾਨ। ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
Verse 9
जीवतस्तु पुनर्दत्तमुपतिष्ठत्यसंस्कृतम् / सत्यंसत्यं पुनः सत्यं यद्दत्तं विकलेन्द्रिये
ਜੀਉਂਦੇ ਜੀ ਮੁੜ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ‘ਅਸੰਸਕ੍ਰਿਤ’—ਪੂਰੇ ਵਿਧੀ-ਫਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਫਿਰ ਸੱਚ—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਢਿੱਲੀਆਂ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।
Verse 10
यच्चानु मोदते पुत्रस्तच्च दानमनन्तकम् / अतो दद्यात् स पुत्रो वा यावज्जीवत्ससौ चिरम् / अतिवाहस्तथा प्रेतो भोगांश्च लभते यतः
ਜਿਸ ਦਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਦਾਨ ਅਨੰਤ (ਅਖੰਡ) ਪੁੰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਲੰਮੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ—ਜੋ ਵੀ—ਦਾਨ ਕਰੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਅਤਿਵਾਹਿਕ ਪ੍ਰੇਤ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 11
अस्वस्था तुरकाले तु देहपाते क्षितिस्थिते / देहे तथातिवाहस्य परतः प्रीणनं भवेत्
ਜੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਮਨੁੱਖ ਅਸਵਸਥ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੇਹ ਡਿੱਗ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਅਰਪਣ ਅਤਿਵਾਹਿਕ ਦੇਹਧਾਰੀ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
Verse 12
पङ्गावन्धे च काणे च ह्यर्धोन्मीलितलोचने / तिलेषु दर्भान्संस्तीर्य दानमुक्तं तदक्षयम्
ਲੰਗੜੇ, ਵਿਕਲ, ਕਾਣੇ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਹੀ ਖੁਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹੋਣ—ਐਸੇ ਲਈ ਤਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਭਾ ਵਿਛਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਦਾਨ ‘ਅਖ਼ਯ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 13
तिला लौहं हिरण्यञ्च कार्पासं लवणं तथा / सप्तधान्यं क्षितिर्गाव एकैकं पावनं स्मृतम्
ਤਿਲ, ਲੋਹਾ, ਸੋਨਾ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਲੂਣ; ਨਾਲ ਹੀ ਸੱਤ ਧਾਨ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਗਾਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਦਾਨ ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 14
लोहदानाद्यमस्तुष्येद्धर्म राजस्तिलार्पणात् / लवणे दीयमाने तु न भयं विद्यते यमात्
ਲੋਹੇ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਯਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਤਿਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਨਮਕ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਯਮ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
Verse 15
कर्पासस्य तु दानेन न भूतेभ्यो भयं भवेत् / तारयन्ति नरं गावस्त्रिविधाश्चैव पातकात्
ਕਪਾਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਤਾਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Verse 16
हेमदानात्सुखं स्वर्गे भूमिदानान्नृपो भवेत् / हेमभूमिप्रदानाच्च न पीडा नरके भवेत्
ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
Verse 17
सर्वे ऽपि यमदूताश्च यमरूपा विभीषणाः / सर्वे ते वरदा यान्ति सप्तधान्येन प्रीणिताः
ਯਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੂਤ—ਯਮ ਵਰਗੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ—ਸੱਤ ਅਨਾਜ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 18
विष्णोः स्मरणमात्रेण प्राप्यते परमा गतिः / एतत्ते सर्वमाख्यातं मर्त्यैर्या गतिराप्यते
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕੇਵਲ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਰਤ ਲੋਕ ਜੋ ਗਤੀ ਪਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Verse 19
तस्मात् पुत्रं प्रशंसन्ति ददाति पितुराज्ञया / भूमिष्ठं पितरं दृष्ट्वा ह्यर्धोन्मीलितलोचनम्
ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ‑ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਅੱਧ‑ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
Verse 20
तस्मिन् काले सुतो यस्तु सर्वदानानि दापयेत् / गयाश्राद्धाद्विशिष्येत स पुत्रः कुलनन्दनः
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਯਾ‑ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਪੁੱਤਰ ਕੁਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹੈ।
Verse 21
स्वस्थानाच्चलितश्चासौ विकलस्य पितुस्तदा / पुत्रैर्यत्नेन कर्तव्या पितरं तारयन्ति ते
ਜਦੋਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਅਸਹਾਇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵਿਧੀ‑ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤਾਰਦੇ ਹਨ।
Verse 22
किं दत्तैर्बहुभिर्दानैः पितुरन्त्येष्टिमाचरेत् / अश्वमेधो महायज्ञः कलां नार्हति षोडशीम्
ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ (ਅੰਤ੍ਯੇਸ਼ਟੀ) ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਮਹਾਯਗ੍ਯ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ।
Verse 23
धर्मात्मा स नु पुत्रो वैदेवैरपि सुपूज्यते / दापयेद्यस्तु दानानि ह्यातुरं पितरं भुवि
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰੋਗੀ ਪਿਤਾ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 24
लोहदानञ्च दातव्यं भूमियुक्तेन पाणिना / यमं भीमञ्च नाप्नोति न गच्छेत् तस्य वेश्मनि
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਿੰਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੋਹੇ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਯਮ ਅਤੇ ਯਮਲੋਕ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਧਾਮ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
Verse 25
कुठारो मुसलो दण्डः खड्गश्च च्छुरिका तथा / एतानि यमहस्तेषु दृश्यानि पापकर्मिणाम्
ਕੁਹਾੜੀ, ਮੂਸਲ, ਡੰਡਾ, ਖੜਗ ਅਤੇ ਛੁਰੀ—ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦੇਣ ਲਈ ਯਮ (ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੂਤਾਂ) ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
Verse 26
तस्माल्लोहस्य दानन्तु ब्राह्मणायातुरो ददेत् / यमायुधानां सन्तुष्ट्यै दानमेतदुदाहृतम्
ਇਸ ਲਈ ਦੁਖੀ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ) ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਨ ਯਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 27
गर्भस्थाः शिशवो ये च युवानः स्थविरास्तथा / एभिर्दानविशेषैस्तु निर्दहेयुः स्वपातकम्
ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਜਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਤਕ (ਪਤਨਕਾਰਕ ਪਾਪ) ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 28
छुरिणः श्यामशबलौ षण्डामर्का उदुम्बराः / शबला श्यामदूता ये लोहदानेन प्रीणिताः
ਚੁਰਿਣ, ਸ਼ਿਆਮ-ਸ਼ਬਲ, ਸ਼ੰਡਾਮਰਕ ਅਤੇ ਉਦੁੰਬਰ—ਇਹ ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਤਰਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਯਮਦੂਤ ਲੋਹੇ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Verse 29
पुत्राः पौत्रास्तथा बन्धुः सगोत्राः सुहहृदस्तथा / ददते नातुरे दानं ब्रह्मघ्नैस्तु समा हि ते
ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਸਗੋਤਰੀ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
Verse 30
पञ्चत्वे भूमियुक्तस्य शृणु तस्य च या गतिः / अतिवाहः पुनः प्रेतोवर्षोर्ध्वं सुकृतं लभेत्
ਜੋ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ-ਤੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਤਿਵਾਹ’ ਅਤੇ ਫਿਰ ‘ਪ੍ਰੇਤ’ ਬਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 31
अग्नित्रयं त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रयो ऽमराः / कालत्रयं त्रिसन्ध्यं च त्रयो वर्णास्त्रिशक्तयः
ਤਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗਾਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਰਗ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਕਾਲ, ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ, ਤਿੰਨ ਵਰਣ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਵਜੋਂ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
Verse 32
पादादूर्ध्वं कटिं यावत् तावद्ब्रह्याधितिष्ठति / ग्रीवां यावद्धरिर्नाभेः शरीरे मनुजस्य च
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਕਮਰ ਤੱਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਗਰਦਨ ਤੱਕ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਹੈ।
Verse 33
मस्तके तिष्ठतीशानो व्यक्ताव्यक्तो महेश्वरः / एकमूर्तेस्त्रयो भागा ब्रह्मा विष्णुहेश्वराः
ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਈਸ਼ਾਨ—ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਵੇਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਭਾਗ ਹਨ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ।
Verse 34
अहं प्राणः शरीरस्थो भूतग्रामचतुष्टये / धर्माधर्मे मतिं दद्यात् सुखदुःखे कृताकृते
ਮੈਂ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਹਾਂ। ਚਾਰ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਕੀਤੇ-ਨਾ ਕੀਤੇ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ।
Verse 35
जन्तोर्वुद्धिं समास्थाय पूर्वमर्माधिवासिताम् / अहमेव तथा जीवान्प्रेरयामि च कर्मसु / स्वर्गं च नरकं मोक्षं प्रयान्ति प्राणिनो ध्रुवम्
ਪੂਰਵ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਜੀਵ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮੈਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮਾਂ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ, ਨਰਕ ਜਾਂ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 36
स्वर्गस्थं नरकस्थं वा श्राद्धे वाप्यायनं भवेत् / तस्माच्छ्राद्धानि कुर्वीत त्रिविधानि विचक्षणः
ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ—ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਵੇਕੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Verse 37
मत्स्यं कर्मं च वाराहं नारसिंहञ्च वामनम् / रामं रामं च कृष्णं च बुद्धं चैव सकल्किनम् / एतानि दश नामानि स्मर्तव्यानि सदा बुधैः
ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਨਰਸਿੰਘ, ਵਾਮਨ, ਰਾਮ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਕਲਕੀ—ਇਹ ਦਸ ਨਾਮ ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
Verse 38
स्वर्गं जीवाः सुखं यान्ति च्युताः स्वर्गाच्च मानवाः / लब्ध्वा सुखं च वित्तं च दयादाक्षिण्यसंयुताः / पुत्रपौत्रैर्धनैराढ्या जीवेयुः शरदां शतम्
ਜੀਵ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਚਿਊਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਖ ਤੇ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਦਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤ੍ਰ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੌ ਸਰਦਾਂ ਤੱਕ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।
Verse 39
आतुरे च ददेद्दानं विष्णुपूजाञ्च कारयेत् / अष्टाक्षरं तथा मन्त्रं जपेद्वा द्वादशाक्षरम्
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਘੋਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੱਠ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੋ।
Verse 40
पूजयेच्छुक्लपुष्पैश्च नैवेद्यैर्घृतपाचितैः / तथा गन्धैश्च धूपैश्च श्रुतिस्मृतिमनूदितैः
ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੁਤੀ-ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੋ।
Verse 41
विष्णुर्माता पिता विष्णुर्विष्णुः स्वजनबान्धवाः / यत्र विष्णुं न पश्यामि तेन वासेन किं मम
ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ-ਬਾਂਧਵ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ?
Verse 42
जले विष्णुः स्थले विष्णुर्विष्णुः पर्वतमस्तके / ज्वालामालाकुले विष्णुः सर्वं विष्णुमयं जगत्
ਜਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ। ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਹੈ; ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂਮਯ ਹੈ।
Verse 43
वयमापो वयं पृथ्वी वयं दर्भा वयं तिलाः / वयं गावो वयं राजा वयं वायुर्वयं प्रजाः
ਅਸੀਂ ਹੀ ਜਲ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਦਰਭ ਘਾਹ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਤਿਲ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਵਾਯੂ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾ—ਸਾਰੇ ਜੀਵ।
Verse 44
वयं हेम वयं धान्यं वयं मधु वयं घृतम् / वयं विप्रा वयं देवा वयं शम्भुश्च भूर्भुवः
ਅਸੀਂ ਹੀ ਸੋਨਾ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਅੰਨ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਮਧੁ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਘੀ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਹੀ ਵਿਪ੍ਰ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਦੇਵ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਹੀ ਭੂਹ ਤੇ ਭੁਵਹ ਲੋਕ ਹਾਂ।
Verse 45
अहं दाता अहं ग्राही अहं यज्वा अहं क्रतुः / अहं हर्ता अहं धर्मो अहं पृथ्वी ह्यहं जलम्
ਮੈਂ ਦਾਤਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਗ੍ਰਾਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਯੱਗ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਹਾਂ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੈਂ ਜਲ ਹਾਂ।
Verse 46
धर्माधर्मे मतिं दद्यां कर्मभिस्तु शुभाशुभैः / यत् कर्म क्रियते क्वापि पूर्वजन्मार्जितं खग
ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਖਗ (ਗਰੁੜ), ਕਿਤੇ ਵੀ ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸੰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 47
धर्मे मतिमहं दद्यामधर्मे ऽप्यहमेव च / यातनां कुरुते सो ऽपि धर्मे मुक्तिं ददाम्यहम्
ਧਰਮ ਵੱਲ ਮਤਿ ਮੈਂ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵੱਲ ਝੁਕਾਵ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ (ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ)। ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਤਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਮੈਂ ਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ।
Verse 48
मनुजानां हिता तार्क्ष्य अन्ते वैतरणी स्मृता / तयावमत्य पापौघं विष्णुलोकं स गच्छति
ਹੇ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ), ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਤਰਨੀ (ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼) ਯਾਦ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੈਲਾਬ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉਠ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 49
बालत्वे यच्च कौमारे यच्च परिणतौ च यत् / सर्वावम्थाकृतं पापं यच्च जन्मान्तरेष्वपि
ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ, ਕੌਮਾਰ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਵੀ—ਉਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Verse 50
यन्निशायां तथा प्रातर्यन्मध्याह्नापराह्नयोः / सन्ध्ययोर्यत् कृतं कर्म कर्मणा मनसा गिरा
ਰਾਤ, ਸਵੇਰ, ਦੁਪਹਿਰ, ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲਿਆਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਦੇਹ ਨਾਲ, ਮਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਨਾਲ—ਉਹ ਸਭ ਕਰਮ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 51
दत्त्वा वरां सकृदपि कपिलां सर्वकामिकाम् / उद्धरेदन्तकाले स आत्मानं पापसञ्चयात्
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸੰਚੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 52
गावो ममाग्रतः सन्तु पृष्ठतः पार्श्वतस्तथा / गावो मे हृदये सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम्
ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਹੋਣ, ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਹੋਣ। ਗਾਂਵਾਂ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ; ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
Verse 53
या लक्ष्मीः सर्वभूतानां या च देवे व्यवस्थिता / धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु
ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ—ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਧੇਨੂ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰੇ।
Frequently Asked Questions
They are called supreme gifts and destroyers of grave sin; offered properly to a brāhmaṇa, they are presented as decisive supports for the preta’s relief and as major purifiers that counter fearsome post-mortem consequences.
The chapter states that iron pleases Yama and gratifies his armed attendants (Yamadūtas), transforming their disposition from terrifying to beneficent; thus the donor avoids fear of Yama’s realm and related torments.
Because the text treats end-of-life dāna as ritually and existentially ‘consecrated’ by liminality: it immediately functions as aid for the departing being in the subtle carried-on (ātivāhika) condition.
It teaches the Trimūrti’s presiding presence within the body (Brahmā below the waist, Viṣṇu in the middle, Īśāna at the head), and that karma—shaped by prior impressions—impels beings toward heaven, hell, or liberation, with Viṣṇu-smaraṇa as a direct salvific axis.