Adhyaya 17
Śravaṇa-Mahātmya: The Śravaṇas, Cosmic Testimony, and the Paths of the Puruṣārthas
ਪ੍ਰੇਤ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਯਮਸਭਾ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗਰੁੜ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ—ਸ਼੍ਰਵਣ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯਮ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰਚੇ। ਇਹ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੂਰੋਂ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਰਮ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖਸ਼—ਚਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਾਰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੁੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕੁਝ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਕਠਿਨ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਵਣਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਪਾਪ-ਸ਼ੁੱਧੀ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ ਵਿਸ਼ਣੁਧਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਧਨਾ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
प्रेतयात्रादिनिरूपणं नाम षोडशो ऽध्यायः गरुड उवाच / एको मे संशयो देव हृदये सम्प्रबाधते / श्रमणाः कस्य पुत्राश्च कथं यमपुरे स्थिताः
ਪ੍ਰੇਤ-ਯਾਤਰਾ ਆਦਿ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ—ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਗਰੁੜ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵ! ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸੰਦੇਹ ਘਣਾ ਪੀੜਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਸ਼੍ਰਮਣ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਯਮਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?
Verse 2
मानुषैश्च कृतं कर्म कस्माज्जानन्ति ते प्रभो / कथं शृण्वन्ति ते सर्वे कस्माज्ज्ञानं समागतम्
ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ! ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ?
Verse 3
कुत्र भुञ्जन्ति देवेश क्रथयस्व प्रसादतः / पक्षिराजवचः श्रुत्वा भगवान्वाक्यमब्रवीत्
ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਭੋਗ-ਪ੍ਰਸਾਦ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ। ਪੱਖੀਰਾਜ ਗਰੁੜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
Verse 4
श्रीकृष्ण उवाच / शृणुष्व वचनं सत्यं सर्वेषां सौख्यदायकम् / तदहं कथयिष्यामि श्रवणानां विचेष्टितम्
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣੋ, ਇਹ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੱਸਾਂਗਾ।
Verse 5
एकीभूतं यदा सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् / क्षीरोदसागरे पूर्वं मयि सुप्ते जगत्पतौ
ਜਦੋਂ ਅਚਲ ਤੇ ਚਲ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇਕਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਦ ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ, ਜਗਤਪਤੀ, ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਯਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
Verse 6
नाभिस्थोजस्तपस्तेपे वर्षाणि सुबहून्यपि / एकीभूतं जगत्सृष्टं भूतग्रामचतुर्विधम्
ਨਾਭੀ-ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤੇਜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇਕੀਭੂਤ ਜਗਤ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ-ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
Verse 7
ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं विष्णुना पालितं तदा / रुद्रः संहारमूर्तिश्च निर्मितो ब्रह्मणा ततः
ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ; ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੰਹਾਰ-ਮੂਰਤੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ।
Verse 8
वायुः सर्वगतः सृष्टः सूर्यस्तेजोभिवृद्धिमान् / धर्मराजस्ततः सृष्टश्चित्रगुप्तेन संयुत)
ਫਿਰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਵਾਯੂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਵਧਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੂਰਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
Verse 9
सृष्ट्वैतदादिकं सर्वं तपस्तेपे तु पद्मजः / गतानि बहुवर्षाणि ब्रह्मणो नाभिपङ्कजे
ਆਦਿ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਰਚ ਕੇ, ਪਦਮਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਨੇਕ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ।
Verse 10
योयो हि निर्मितः पूर्वं तत्तत्कर्म समाचरेत् / कस्मिंश्चित्समये तत्र ब्रह्मा लोकसमन्वितः
ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ/ਅਵਸਥਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 11
रुद्रो विष्णुस्तथा धर्मः शासयन्ति वसुन्धराम् / न जानीमो वयं किञ्चिल्लोककृत्यमिहोच्यताम्
ਰੁਦ੍ਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲੋਕ-ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਆਚਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
Verse 12
संचिन्त्य ब्रह्मणो मन्त्रं विबुधैः प्रेरितस्तदा
ਤਦੋਂ ਦੇਵ-ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਮਨਨ-ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ।
Verse 13
गृहीत्वा पुष्पपत्राणि सोसृजद्द्वादशात्मजान् / तेजोराशीन्विशालाक्षान्ब्रह्मणो वचनात्तु ते
ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਜ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਰਚੇ।
Verse 14
योयं वदति लोकेस्मिञ्छुभं वा यदि वाशुभम् / प्रापयन्ति ततः शीघ्रं ब्रह्मणः कर्णगोचरम्
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ—ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 15
दूराच्छ्रवणविज्ञानं दूराद्दर्शनगोचरम् / सर्वे शृण्वन्ति यत्पक्षिंस्तेनैव श्रवणा मताः
ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਹੀ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ‘ਸ਼੍ਰਵਣਾ’ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 16
स्थित्वा चैव तथाकाशे जन्तूनां चेष्टितं च यत् / तज्ज्ञात्वा धर्मराजाग्रे मृत्युकाले वदन्ति च
ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਜਾਣ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Verse 17
धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च कथयन्ति ते / एको हि धर्ममार्गश्च द्वितीयश्चार्थमार्गकः
ਉਹ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼—ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇੱਕ ‘ਧਰਮ-ਮਾਰਗ’ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ‘ਅਰਥ-ਮਾਰਗ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 18
अपरः काममार्गश्च मोक्षमार्गश्चतुर्थकः / उत्तमा धममार्गेण वैनतेय प्रयान्ति हि
ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਹ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਰਾਹ ਮੋਖ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਵੈਨਤੇਯ, ਉੱਤਮ ਜਨ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।
Verse 19
अर्थदाता विमानैस्तु अश्वैः कामप्रदायकः / हंसयुक्तविमानैश्च मोक्षाकाङ्क्षी विसर्पति
ਜੋ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਘੋੜੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਮੋਖ ਦਾ ਆਕਾਂਖੀ ਹੈ ਉਹ ਹੰਸ-ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Verse 20
इतरः पादचारेण त्वसिपत्रवनानि च / पाषाणैः कण्टकैः क्लिष्टः पाशबद्धो ऽथ याति वै
ਦੂਜਾ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਵਰਗੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ, ਫਾਹੀ ਵਿੱਚ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Verse 21
यः कश्चिन्मानुषे लोके श्रवणान्पूजयेदिह / वर्धन्या जलपात्रेम पक्वान्नपरिपूर्णया
ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰਵਣ (ਨਕਸ਼ਤਰ/ਸ਼੍ਰਵਣ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਪੱਕੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜਲ-ਪਾਤਰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ—ਉਹ ਉਸ ਵਿਧੀ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 22
श्रवणान्पूजयेत्तत्र मया सह खगेश्वर / तस्याहं तत्प्रदास्यामि यत्सुरैरपि दुर्लभम्
ਹੇ ਖਗੇਸ਼ਵਰ (ਗਰੁੜ), ਜੋ ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
Verse 23
संभोज्य ब्राह्मणान् भक्त्या त्वेकादश शुभाञ्छुचीन् / द्वादशं सकलत्रं च मम प्रीत्यै प्रपूजयेत्
ਗਿਆਰਾਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜੋ।
Verse 24
देवैः सर्वैश्च संपूज्य स्वर्गं यान्ति सुखेप्सया / तैः पूजितैरह तुष्टश्चित्रगुप्तेन धर्मराट्
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ‘ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ,’ ਐਸਾ ਕਿਹਾ।
Verse 25
तैस्तुष्टैर्मत्पुरं यान्ति लोका धर्मपारायणाः / श्रवणानां च माहात्म्यमुत्पत्तिं चेष्टितं शुभम्
ਉਨ੍ਹਾਂ (ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮਪਰਾਇਣ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਯੋਗ ਆਚਰਨ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।
Verse 26
शृणोति पक्षिशार्दूल स च पापैर्न लिप्यते / इह लोके सुखं भुक्त्वा स्वर्गलोके महीयते
ਹੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਗਰੁੜ! ਜੋ (ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼) ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
It establishes a doctrinal basis for impartial judgment: deeds and speech are witnessed independently and presented in Yama’s court, integrating moral causality (karma) with a formal adjudicatory process overseen by Yama and documented by Citragupta.
Śravaṇa is portrayed as both practice and purifier: listening with devotion aligns the listener with dharma, removes sin’s taint, and—when paired with honoring rites (hospitality, offerings, Brāhmaṇa-feeding)—yields happiness here and honor in heaven, culminating in movement toward Viṣṇu’s abode.