Shloka 5
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
प्रतिलोमेन पादाद्यमनुलोमेन कादिकम् / व्याप कन्यासमारोप्य व्यापयन्वाग्भवादिभिः
Transliteration
pratilomena pādādyamanulomena kādikam / vyāpa kanyāsamāropya vyāpayanvāgbhavādibhiḥ
Translation
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪਾਦ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅਨੁਲੋਮ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ‘ਕ’ ਆਦਿ ਵਰਣਾਂ ਦਾ ਨਿਆਸ ਕਰੋ। ਫਿਰ ‘ਵਿਆਪ’ ਕਨਿਆਸ ਦਾ ਆਰੋਪ ਕਰਕੇ ਵਾਗਭਵ ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਕਰੋ।
Word by Word
pratilomenain reverse order
pratilomena:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootpratiloma (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तृतीया-प्रयोगार्थे (instrumental sense): 'in reverse order'
pāda-ādyam(that which is) beginning with the foot
pāda-ādyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः/निर्धारणार्थः: 'beginning with the foot'
anulomenain regular order
anulomena:
Karaṇa (करण)
TypeIndeclinable
Rootanuloma (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), तृतीया-प्रयोगार्थे: 'in regular order'
kā-ādikam(letters) beginning with 'ka'
kā-ādikam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkā + ādi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः तत्पुरुषः: 'beginning with kā (क)'
vyāpapervade/spread
vyāpa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvyāp (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; धातु: √व्याप् 'to pervade/spread'
kanyā-samāropyahaving placed/superimposed (the kanyā)
kanyā-samāropya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkanyā + samāropya (सम्-आ-√रुह्/√रुप्?; here causative sense 'to place/raise')
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; समासः तत्पुरुषः: 'having superimposed/placed the maiden (kanyā)'
vyāpayancausing to pervade
vyāpayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvyāpaya (√व्याप्, णिच् causative धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'causing to pervade'
vāk-bhava-ādibhiḥwith (the mantras) such as Vāgbhava etc.
vāk-bhava-ādibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāk + bhava + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः: 'with (mantras) beginning with Vāgbhava'