Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 37
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
वामया कुब्जया युक्तो रतिनाथो धरायुतः / रमाकान्तो रमोपास्यो रममाणो निशाचरः
Transliteration
vāmayā kubjayā yukto ratinātho dharāyutaḥ / ramākānto ramopāsyo ramamāṇo niśācaraḥ
Translation
ਵਾਮਾ ਕੁਬਜਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਤਿਨਾਥ ਧਰਾ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੈ। ਉਹ ਰਮਾਕਾਂਤ, ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਉਪਾਸ੍ਯ, ਅਤੇ ਰਮਣ ਕਰਦਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਹੈ।
Word by Word
वामयाwith Vāmā (a woman named Vāmā)
वामया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवामा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
कुब्जयाwith the hunchback woman
कुब्जया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootकुब्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
युक्तःjoined; associated
युक्तः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रतिनाथःlord of Rati
रतिनाथः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरति + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
धरायुतःassociated with Dhārā (Earth)
धरायुतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधरा + युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (‘धरया युतः’ = endowed with/with the Earth)
रमाकान्तःbeloved of Ramā
रमाकान्तः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootरमा + कान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘रमायाः कान्तः’ = beloved of Ramā)
रमोपास्यःto be worshipped by Ramā
रमोपास्यः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरमा + उपास्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उपास्य’ (gerundive/तव्यत्-प्रत्ययार्थ) = to be worshipped; तत्पुरुषः (‘रमया उपास्यः’ = worshipped by Ramā)
रममाणःsporting; delighting
रममाणः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present Participle/शानच्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आत्मनेपदी-भावः ‘enjoying/sporting’
निशाचरःnight-wanderer
निशाचरः:
Visheshya (विशेष्य/Predicate-noun)
TypeNoun
Rootनिशा + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (‘निशायां चरति’ = night-wanderer)