Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 34
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तेनाद्रिवंशे धृतजन्मलाभां कन्यामुमां योजयितुं प्रवृत्ताः / एवं स्मरं प्रेरितवन्त एव तस्यान्तिकं घोर तपःस्थितस्य
Transliteration
tenādrivaṃśe dhṛtajanmalābhāṃ kanyāmumāṃ yojayituṃ pravṛttāḥ / evaṃ smaraṃ preritavanta eva tasyāntikaṃ ghora tapaḥsthitasya
Translation
ਫਿਰ ਉਹ ਅਦ੍ਰੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਕੁੰਵਾਰੀ ਉਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਉੱਦਮਸ਼ੀਲ ਹੋਏ ਅਤੇ ਘੋਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।
Word by Word
तेनby that/therefore
तेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
अद्रि-वंशेin the mountain lineage
अद्रि-वंशे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: अद्रेः वंशः (mountain lineage)
धृत-जन्म-लाभाम्who had obtained birth
धृत-जन्म-लाभाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) + क्त (कृदन्त) + जन्म (प्रातिपदिक) + लाभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्; तत्पुरुष-समासः: धृतः जन्मलाभः यस्याः (she who has obtained birth/whose birth is secured)
कन्याम्the maiden
कन्याम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उमाम्Umā
उमाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootउमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य-नाम (proper noun)
योजयितुम्to unite (in marriage)
योजयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootयुज् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): 'to join/arrange (in marriage)'
प्रवृत्ताःset out/undertook
प्रवृत्ताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used finitely); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'set forth/engaged'
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
स्मरम्Kāma (the god of love)
स्मरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्मर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रेरितवन्तःthey urged/impelled
प्रेरितवन्तः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootप्र-ईर्/ईर् (धातु) + क्तवतु (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (perfective past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'they impelled'
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अन्तिकम्near/presence
अन्तिकम्:
Karma (कर्म/Object of motion)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; देशवाचक (place noun)
घोरterrible
घोर:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with तपः)
तपः-स्थितस्यof (him) abiding in austerity
तपः-स्थितस्य:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + स्थित (स्था धातु, क्त/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुष-समासः: तपसि स्थितः (one abiding in austerity)