Shloka 86
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
गणनाथेन तस्याभूद्विशुक्रस्य महौजसः / युद्धमुद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्
Transliteration
gaṇanāthena tasyābhūdviśukrasya mahaujasaḥ / yuddhamuddhatahuṅkārabhinnakārmukaniḥsvanam
Translation
ਤਦ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦਾ ਗਣਨਾਥ ਨਾਲ ਐਸਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉੱਧਤ ਹੁੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਟੁੱਟਦੀ ਜਾਪੀ।
Word by Word
गणनाथेनby the lord of the Gaṇas
गणनाथेन:
Karana (करण/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootगणनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—गण+नाथ (तत्पुरुषः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अभूत्arose / happened
अभूत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विशुक्रस्यof Viśukra
विशुक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
महौजसःof the very mighty
महौजसः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootमहौजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; समासः—महा+ओजस् (कर्मधारयः)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अभूत्’ इत्यस्य कर्तृवत् (impersonal ‘there was a battle’)
उद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्having the sound of bows split by violent roars
उद्धतहुङ्कारभिन्नकार्मुकनिःस्वनम्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootउद्धत+हुङ्कार+भिन्न+कार्मुक+निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘युद्धम्’ इत्यस्य विशेषणम्; समासः—उद्धत-हुङ्कार (कर्मधारय/तत्पुरुष) + भिन्न-कार्मुक (तत्पुरुषः) + निःस्वन (तत्पुरुषः)