Shloka 82
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
अरिघ्नो विघ्नकर्त्ता च षडेते विघ्ननायकाः / ते सप्तकोटिसंख्यानां हेरंबाणामधीश्वराः
Transliteration
arighno vighnakarttā ca ṣaḍete vighnanāyakāḥ / te saptakoṭisaṃkhyānāṃ heraṃbāṇāmadhīśvarāḥ
Translation
ਅਰਿਘਨ ਅਤੇ ਵਿਘਨਕਰਤਾ—ਇਹ ਛੇ ਵਿਘਨਨਾਇਕ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਹੇਰੰਬਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਹਨ।
Word by Word
अरिघ्नःenemy-slayer
अरिघ्नः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअरिघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—अरि+घ्न (उपपद-तत्पुरुषः), ‘शत्रुं हन्ति’ इति
विघ्नकर्त्ताmaker of obstacles
विघ्नकर्त्ता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविघ्नकर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—विघ्न+कर्तृ (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
षट्six
षट्:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootषट् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘एते’ इत्यस्य विशेषणम्
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
विघ्ननायकाःleaders of obstacles
विघ्ननायकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविघ्ननायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—विघ्न+नायक (तत्पुरुषः)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
सप्तकोटिसंख्यानाम्of those numbering seven crores
सप्तकोटिसंख्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootसप्त+कोटि+संख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—सप्तकोटि (द्विगु) + संख्यानाम् (षष्ठी-बहुवचन), ‘सप्तकोटिसंख्याः’ इत्यस्य षष्ठी
हेरंबाणाम्of the Herambas
हेरंबाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootहेरम्ब (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अधीश्वराःoverlords
अधीश्वराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअधीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन