Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 24
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
काश्चद्गायन्ति नृत्यन्ति मत्तकोकिलनिःस्वनाः / वीणावेणुमृदङ्गाद्याः सविलासपदक्रमाः
Transliteration
kāścadgāyanti nṛtyanti mattakokilaniḥsvanāḥ / vīṇāveṇumṛdaṅgādyāḥ savilāsapadakramāḥ
Translation
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਮਸਤ ਕੋਇਲ ਵਰਗੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਨੱਚਦੀਆਂ ਸਨ; ਵੀਣਾ, ਵੇਣੂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਆਦਿ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਵੀ ਰਸਭਰੀ ਸੀ।
Word by Word
काश्चित्some (women)
काश्चित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; अनिश्चितवाचक (indefinite: some)
गायन्तिsing
गायन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
नृत्यन्तिdance
नृत्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनृत् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मत्त-कोकिल-निःस्वनाःwith calls like maddened cuckoos
मत्त-कोकिल-निःस्वनाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत्त (प्रातिपदिक) + कोकिल (प्रातिपदिक) + निःस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्मधारयः—‘मत्तकोकिलवत् निःस्वनः’ = having sound like an intoxicated cuckoo
वीणा-वेणु-मृदङ्ग-आद्याः(with) vīṇā, flute, mṛdaṅga, and the like
वीणा-वेणु-मृदङ्ग-आद्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीणा (प्रातिपदिक) + वेणु (प्रातिपदिक) + मृदङ्ग (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; द्वन्द्वसमासः (enumerative) with ‘आदि’ indicating etc.
स-विलास-पद-क्रमाःwith graceful step-movements
स-विलास-पद-क्रमाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गवत्) + विलास (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘विलासयुक्तः पदक्रमः येषाम्’ = having graceful steps