Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 142
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
ते वारिणा प्रदीप्ताश्च बहुसाहस्ररश्मयः / स्वं समावृत्य तिष्ठन्ति निर्दहन्तो वसुंधराम्
Transliteration
te vāriṇā pradīptāśca bahusāhasraraśmayaḥ / svaṃ samāvṛtya tiṣṭhanti nirdahanto vasuṃdharām
Translation
ਉਹ ਜਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वारिणाby water
वारिणा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
प्रदीप्ताःkindled / inflamed
प्रदीप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-दीप् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; predicate participle qualifying ते
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
बहु-साहस्र-रश्मयःhaving many thousands of rays
बहु-साहस्र-रश्मयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbahu (प्रातिपदिक) + sāhasra (प्रातिपदिक) + raśmi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष; ‘rays (in) many thousands’
स्वम्their own (domain)
स्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; reflexive/possessive ‘own (sphere/self)’
समावृत्यhaving enveloped
समावृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-वृत् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having covered/enveloped’
तिष्ठन्तिstand / remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
निर्दहन्तःburning up
निर्दहन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootनिर्- दह् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; ‘burning up’ qualifying ते
वसुंधराम्the earth
वसुंधराम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvasuṃdharā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन