Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 36
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
भर्त्तारं दीप्तयशसं पुरुषं प्रत्यपद्यत / स वै स्वायंभुवः पूर्वं पुरुषो मनुरुच्यते
Transliteration
bharttāraṃ dīptayaśasaṃ puruṣaṃ pratyapadyata / sa vai svāyaṃbhuvaḥ pūrvaṃ puruṣo manurucyate
Translation
ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹੀ ਆਦਿ ਸਵਾਯੰਭੁਵ ਪੁਰਖ ‘ਮਨੁ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Word by Word
भर्त्तारम्husband
भर्त्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
दीप्तयशसम्of shining fame
दीप्तयशसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त + यशस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय—दीप्तं यशः यस्य (glorious/famed)
पुरुषम्man/person
पुरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रत्यपद्यतapproached
प्रत्यपद्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपद् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्गः—प्रति; अर्थः—'approached/attained'
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle: emphasis)
स्वायंभुवःSvāyambhuva (self-born)
स्वायंभुवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व + आयंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (स्वयम् + भू/भव-सम्बन्धः) 'self-born' (epithet)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण (adverb) — 'formerly/earlier'
पुरुषःthe man/person
पुरुषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मनुःManu
मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (proper noun)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (Passive) — 'is called'