Shloka 77
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
धर्मादयः प्रथमजा विज्ञेया ब्रह्ममः स्मृताः / भृग्वादयस्तु ये सृष्टा न च ते ब्रह्मवादिनः
Transliteration
dharmādayaḥ prathamajā vijñeyā brahmamaḥ smṛtāḥ / bhṛgvādayastu ye sṛṣṭā na ca te brahmavādinaḥ
Translation
ਧਰਮ ਆਦਿ ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਜਨਮੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਯ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ; ਪਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਾਦੀ ਨਹੀਂ।
Word by Word
धर्म-आदयःDharma and others
धर्म-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘आदि’समासान्त—“धर्म आदि येषां ते” (dharmādayaḥ)
प्रथम-जाःfirst-born
प्रथम-जाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘प्रथमं जाताः’ (first-born)
विज्ञेयाःto be known
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त, भाव्य/gerundive)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधिलिङ्गार्थे भाव्यकृदन्तः—“to be known/should be understood”
ब्रह्ममःthose belonging to Brahmā
ब्रह्ममः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ब्रह्मणः माः/माः’ इत्यर्थे—ब्रह्मसम्बन्धिनः (as per reading brahmamaḥ)
स्मृताःare called/are remembered as
स्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्तप्रत्ययान्त—“remembered/called”
भृगु-आदयःBhṛgu and others
भृगु-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “Bhṛgu and others”
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) — contrast/emphasis
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
सृष्टाःcreated
सृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसृज् (धातु) → सृष्ट (कृदन्त, क्त/PPP)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “created”
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संकेत/अन्वादेश (demonstrative pronoun)
ब्रह्म-वादिनःexpounders of Brahman
ब्रह्म-वादिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ब्रह्म वदन्ति’—speakers/expounders of Brahman