Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 149
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ताः शाखास्ते च कर्त्तारो भवं तीहायुगक्षयात् / एवमेव तु विज्ञेया अतीतानागतेष्वपि
Transliteration
tāḥ śākhāste ca karttāro bhavaṃ tīhāyugakṣayāt / evameva tu vijñeyā atītānāgateṣvapi
Translation
ਉਹ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਯੁਗ-ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹੀ ਗੱਲ ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Word by Word
ताःthose
ताः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural; विशेषण
शाखाःbranches (recensions)
शाखाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तेthose
ते:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural; विशेषण
चand
च:
सम्बन्ध/वाक्योपपद (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ अव्यय (conjunction: and)
कर्त्तारःmakers/authors
कर्त्तारः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; nominative plural
भवन्तिcome to be
भवन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; parasmaipada
इहhere
इह:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
अयुगक्षयात्from the end of a non-yuga (i.e., at yuga-end)
अयुगक्षयात्:
अपादान (Apādāna/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootअयुग-क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; ablative singular; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (अयुगस्य क्षयः)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: thus)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध/वाक्योपपद (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थ निपात (emphatic: just/indeed)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्योपपद (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
विज्ञेयाःshould be understood/known
विज्ञेयाः:
विधेय (Predicate/Obligation)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु) + य (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive/भाव्य), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; passive necessity: 'to be known'
अतीत-अनागतेषुin the past and the future
अतीत-अनागतेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअतीत + अनागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; locative plural; समासः द्वन्द्वः (अतीतेषु च अनागतेषु च)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/वाक्योपपद (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (particle: also/even)