Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 43
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
मन्वन्तरेषु सर्वेषु शिष्टाचारस्ततः स्मृतः / विज्ञेयः श्रवणाच्छ्रौतः स्मरणात्स्मार्त्त उच्यते
Transliteration
manvantareṣu sarveṣu śiṣṭācārastataḥ smṛtaḥ / vijñeyaḥ śravaṇācchrautaḥ smaraṇātsmārtta ucyate
Translation
ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਸ਼੍ਰਵਣ (ਸ਼੍ਰੁਤੀ) ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ ਉਹ ‘ਸ਼੍ਰੌਤ’ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਿਮਰਨ (ਸਮ੍ਰਿਤੀ) ਨਾਲ ਉਹ ‘ਸਮਾਰਤ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Word by Word
मन्वन्तरेषुin (all) Manvantaras
मन्वन्तरेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमनु-अन्तर (प्रातिपदिक; मनु + अन्तर)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; locative plural
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; locative plural; विशेषण
शिष्टाचारःgood conduct
शिष्टाचारः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिष्ट-आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
ततःtherefore/thereafter
ततः:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः (from that/thereafter)
स्मृतःis remembered/declared
स्मृतः:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate: 'is remembered/called'
विज्ञेयःshould be known
विज्ञेयः:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeAdjective
Rootवि-ज्ञा (धातु) + य (कृदन्त; विधिलिङ्गार्थे)
Formभाव्य/विधेय कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'to be known'
श्रवणात्from hearing
श्रवणात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ablative singular; कारणार्थे
श्रौतः(it is) śrauta (Vedic/Śruti-based)
श्रौतः:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeAdjective
Rootश्रौत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; predicate adjective
स्मरणात्from recollection
स्मरणात्:
Hetu (हेतु/Reason)
TypeNoun
Rootस्मरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; ablative singular; कारणार्थे
स्मार्त्तः(it is) smārta (Smṛti-based)
स्मार्त्तः:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeAdjective
Rootस्मार्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; predicate adjective
उच्यतेis called/said
उच्यते:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; passive sense: 'is said'