Shloka 39
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
श्रूयन्ते हि तपःसिद्धा ब्रह्मक्षत्रादयो ऽनघाः / प्रियव्रतोत्तानपादौ ध्रुवो मेधातिथिर्वसुः
Transliteration
śrūyante hi tapaḥsiddhā brahmakṣatrādayo 'naghāḥ / priyavratottānapādau dhruvo medhātithirvasuḥ
Translation
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਖ਼ਤਰੀ ਆਦਿ ਸਨ—ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ, ਉੱਤਾਨਪਾਦ, ਧ੍ਰੁਵ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ ਅਤੇ ਵਸੁ।
Word by Word
श्रूयन्तेare heard/are said
श्रूयन्ते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः (are heard/are said)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
तपः-सिद्धाःausterity-accomplished
तपः-सिद्धाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस् + सिद्ध (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (tapasā siddhāḥ / tapasaḥ siddhāḥ) 'perfected by austerity'
ब्रह्म-क्षत्र-आदयःBrahmins, Kshatriyas, and others
ब्रह्म-क्षत्र-आदयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + क्षत्र + आदि (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्वन्द्वः (brahma-kṣatra etc.) + आदयः (and others)
अनघाःsinless
अनघाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
प्रियव्रत-उत्तानपादौPriyavrata and Uttānapāda
प्रियव्रत-उत्तानपादौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रियव्रत + उत्तानपाद (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; द्वन्द्वः (two proper names)
ध्रुवःDhruva
ध्रुवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मेधातिथिःMedhātithi
मेधातिथिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेधातिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वसुःVasu
वसुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन