Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 21
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
अष्टकापतयः काव्याः पञ्चाब्दास्तान्निबोधत / तेषां संवत्सरो ह्यग्निः सूयस्तु परिवत्सरः
Transliteration
aṣṭakāpatayaḥ kāvyāḥ pañcābdāstānnibodhata / teṣāṃ saṃvatsaro hyagniḥ sūyastu parivatsaraḥ
Translation
ਕਾਵ੍ਯ ਪਿਤਰ ‘ਅਸ਼੍ਟਕਾਪਤੀ’ ਹਨ; ਉਹ ਪੰਜ ‘ਅਬ੍ਦ’ ਹਨ—ਇਹ ਜਾਣੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸੰਵਤ੍ਸਰ’ ਅਗਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਪਰਿਵਤ੍ਸਰ’ ਸੂਰਜ ਹੈ।
Word by Word
अष्टकापतयःlords of the Aṣṭakās
अष्टकापतयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअष्टका-पति (प्रातिपदिक); अष्टका + पति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (aṣṭkāyāḥ patayaḥ)
काव्याःKāvyas
काव्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चाब्दाःfive-year (groups)
पञ्चाब्दाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च-अब्द (प्रातिपदिक); पञ्च + अब्द
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्विगु-समास (numerical compound)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
निबोधतunderstand; learn
निबोधत:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootनि-बुध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
संवत्सरःSaṃvatsara (year-name)
संवत्सरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/अवधारण (indeed/for)
अग्निःAgni
अग्निः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूयःSūya (name)
सूयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
परिवत्सरःParivatsara (year-name)
परिवत्सरः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootपरिवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन