Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 63
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
अभिगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / घृतोदेन कुशद्वीपो बाह्यतः परिवारितः
Transliteration
abhigacchanti tāḥ sarvā yato varṣati vāsavaḥ / ghṛtodena kuśadvīpo bāhyataḥ parivāritaḥ
Translation
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ (ਨਦੀਆਂ) ਉੱਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਬਾਹਰੋਂ ਘ੍ਰਿਤੋਦ (ਘੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ) ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Word by Word
अभिगच्छन्तिthey go/flow towards
अभिगच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+गम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
ताःthose (rivers)
ताः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd case/accusative), बहुवचन
सर्वाःall
सर्वाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; कर्तृपद-विशेषण (qualifying implied subject)
यतःfrom where
यतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb), हेत्वर्थे/देशार्थे (from where/whereby)
वर्षतिrains/pours
वर्षति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), एकवचन; इन्द्र-पर्याय (name of Indra)
घृतोदेनwith ghee-water
घृतोदेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootघृत + उद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (घृतस्य उदः/उदकं = ghee-water), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case/instrumental), एकवचन
कुशद्वीपःKuśadvīpa
कुशद्वीपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश + द्वीप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कुशानां द्वीपः = island/continent of kuśa-grass), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
बाह्यतःon the outside
बाह्यतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबाह्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), दिशार्थे (externally/from outside)
परिवारितःsurrounded/encircled
परिवारितः:
Kriya-Visheshana (क्रियाविशेषण/participial predicate)
TypeAdjective
Rootपरि+वृ (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; ‘कुशद्वीपः’ विशेषण