Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 25
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
तस्या पादे महाद्दिव्यं शुभं काञ्चनवालुकम् / रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः
Transliteration
tasyā pāde mahāddivyaṃ śubhaṃ kāñcanavālukam / ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ
Translation
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿਵ੍ਯ, ਸ਼ੁਭ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੇਤ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ‘ਬਿੰਦੁਸਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਵੱਸਿਆ।
Word by Word
tasyāḥof that (mountain)
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana; sarvanāma (pronoun)
pādeat the foot
pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; locative
mahatgreat
mahat:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa; (mahāddivyam = mahat + divyam)
divyamdivine
divyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
śubhamauspicious
śubham:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
kāñcana-vālukamgolden sand
kāñcana-vālukam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāñcana (प्रातिपदिक) + vālukā (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) ‘kāñcanasya vālukā’; Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣya
ramyamlovely
ramyam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣaṇa
bindu-saraḥBindu-lake (Bindusaras)
bindu-saraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbindu (प्रातिपदिक) + saraḥ (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa ‘bindūnāṃ saraḥ / bindu-nāma saraḥ’; Napumsaka, Prathamā, Ekavacana; viśeṣya
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya; naming particle (नाम-प्रयोग)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormAvyaya; relative adverb (सम्बन्धबोधक-अव्यय) meaning ‘where’
rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana
bhagīrathaḥBhagīratha
bhagīrathaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagīratha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper noun