Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

राज्याभिषेक-विभागः

Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords

वेददृष्टेन विधिना ह्यधिराजः प्रतापवान् / एतानुत्पाद्य पुत्रांस्तु प्रजासन्तानकारणात्

vedadṛṣṭena vidhinā hyadhirājaḥ pratāpavān / etānutpādya putrāṃstu prajāsantānakāraṇāt

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਅਧਿਰਾਜ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ-ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੇ।

वेद-दृष्टेनprescribed/seen in the Veda
वेद-दृष्टेन:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + दृष्ट (कृदन्त; √दृश् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तृतीया-सम्बन्धे 'seen in the Veda' qualifying विधिना
विधिनाby the procedure/rite
विधिना:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
अधिराजःthe overlord/emperor
अधिराजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअधिराज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रतापवान्mighty/valorous
प्रतापवान्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootप्रतापवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; possessive adjective qualifying अधिराजः
एतान्these
एतान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; pronoun
उत्पाद्यhaving produced
उत्पाद्य:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootउत्-√पद्/√पाद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) from उत्-√पादय्/उत्पाद्; 'having produced'
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), contrast/emphasis
प्रजा-सन्तान-कारणात्for the sake of continuation of progeny
प्रजा-सन्तान-कारणात्:
अपादान/हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + सन्तान (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause): 'because of (the) cause of progeny-continuity'