Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 104
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
काव्यो दृष्ट्वा स्थितान्देवांस्तत्र दैवमचिन्तयत् / तानुवाच ततो ध्यात्वा पूर्ववृत्तमनुस्मरन्
Transliteration
kāvyo dṛṣṭvā sthitāndevāṃstatra daivamacintayat / tānuvāca tato dhyātvā pūrvavṛttamanusmaran
Translation
ਕਾਵ੍ਯ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੈਵ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਪੂਰਵ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
Word by Word
kāvyaḥKāvya (Śukra)
kāvyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāvya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (दृश्) (कृदन्त; क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय: ‘having seen’
sthitānstanding
sthitān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsthita (कृदन्त; √sthā/स्था, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘standing/remaining’
devānthe gods
devān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of place): ‘there’
daivamfate/divine will
daivam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaiva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
acintayathe considered/thought of
acintayat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√cint (चिन्त्) (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अ-आगम (augment)
tānto them / those (Dānavas)
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
uvācahe said
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्) (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): ‘then/thereupon’
dhyātvāhaving reflected
dhyātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√dhyai (ध्यै) (कृदन्त; क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय: ‘having meditated/reflected’
pūrvavṛttamthe earlier event
pūrvavṛttam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūrva + vṛtta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुष: ‘former event/what happened before’
anusmaranremembering
anusmaran:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanusmarat (कृदन्त; √smṛ/स्मृ + anu-, शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त: ‘remembering’