Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 161
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पूतना नाम भूतानां ये च लोकविनायकाः / एवं गणसहस्राणि चरन्ति पृथिवीमिमाम्
Transliteration
pūtanā nāma bhūtānāṃ ye ca lokavināyakāḥ / evaṃ gaṇasahasrāṇi caranti pṛthivīmimām
Translation
ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਪੂਤਨਾ’ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੋ ‘ਲੋਕਵਿਨਾਇਕ’ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਣਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੋਲੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
Word by Word
पूतनाPūtanā
पूतना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूतना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) अर्थे ‘named/called’
भूतानाम्of beings/spirits
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लोकविनायकाःleaders of the world
लोकविनायकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—लोकस्य विनायकाः (genitive tatpuruṣa)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गणसहस्राणिthousands of groups
गणसहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—गणानां सहस्राणि (genitive tatpuruṣa)
चरन्तिwander
चरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम; ‘this’ (qualifying पृथिवीम्)